ESSAY ‘V eroudering’ en ‘restlevensduur’, het zijn kreten die in de infrawereld nogal eens ter sprake komen. Maar wat bedoelen we er eigenlijk mee? De restlevensduur kan namelijk op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Toch gaan we er vaak automatisch vanuit dat het gaat over technische veroudering en technische restlevensduur. Logisch, want de assetmanager van infra heeft over het algemeen een technische blik. Dat komt niet alleen door de vooropleiding, maar ook door de ‘opvoeding’ bij infraorganisaties waar ze werkzaam zijn. Hun affiniteit met techniek is groot. Maar er is meer dan dat. Meer dan techniek We kennen verschillende soorten levensduur. Naast technische levensduur, de tijd waarin een asset zijn functie kan vervullen en waarbij de risico’s acceptabel zijn, hebben assets namelijk ook een economische, een commerciele (lees: functionele) en een compliance levensduur. (zie kader) Deze verschillen in veel gevallen van de technische levensduur en zijn minder eenvoudig te berekenen. Voor het garanderen van de beschikbaarheid van infrastructuur op korte en lange termijn – kortom de taak van een infra-assetmanager – zijn deze waarden echter net zo essentieel. Sterker nog, onder invloed van ontwikkelingen als de energietransitie, urbanisatie en digitalisering, worden deze belangrijker. 1 Toekomst voorspellen Predictive maintenance, het managen van assets gestuurd door voorspellende data-analysemethoden, biedt perspectief voor het voorspellen van levensduur. Je verzamelt data over je assets, combineert dit eventueel met andere datasets – denk aan weergegevens van het KNMI – en gebruikt dat om te komen tot een voorspellend model. De laatste jaren halen we steeds vaker data op met sensoren die een schat aan data opleveren op basis waarvan voorspellingen kunnen worden gedaan. Idealiter voorspelt het model zo nauwkeurig mogelijk wanneer een leiding, brug of kademuur vervangen moet worden. Tot op de dag of week nauwkeurig. Op gebied van technische levensduur is er in de loop der jaren veel onderzocht, geleerd en geïnnoveerd. Denk bijvoorbeeld aan ARAN, de Automatic Road ANalyzer: een voertuig dat met een behoorlijke snelheid de technische situatie van een wegdek in kaart kan brengen. En, niet onbelangrijk, dit vervolgens koppelt aan een slim softwarepakket, dat een set aan beheermaatregelen voorstelt. Een ander voorbeeld is het Kademuren Modellering Systeem (KMS) van Havenbedrijf Rotterdam (HbR). Hiermee kunnen op basis van metingen van staal en beton voorspellingen worden gedaan over de technische restlevensduur van de betreffende kademuur. 2 Technische levensduur: de tijd waarin een asset zijn functie kan vervullen en waarbij de risico’s acceptabel zijn. Economische levensduur: de tijd waarin het economisch rendabel is om een asset in stand te houden. Op een gegeven moment kan het onderhoud en beheer aan assets zo duur worden, dat het economisch voordeliger is een asset te vervangen. Commerciële levensduur: de tijd dat er nog vraag is naar de functionaliteit van een bestaande asset. Compliance levensduur: de tijd waarin een asset voldoet aan wet- en regelgeving. 1 Reactie Edwin Blaauwgeers ‘Bij Vitens werken we hoofdzakelijk met de financiële levensduur, oftewel de afschrijvingstermijn van een asset. Daarnaast is ook de functionele levensduur (gelijk aan commerciële levensduur) veel gebruikt. Hierbij kan gedacht worden aan zuiveringstechnieken die een nog hogere waterkwaliteit mogelijk maken of het vervroegd afstoten van pompen die niet energiezuinig zijn. Ook kan het zijn dat assets eerder worden afgeschreven, omdat een strategie, bijvoorbeeld ten aanzien van de inrichting van je netwerk, is veranderd. Verder kennen we nog iets dat je als “maatschappelijke levensduur” zou kunnen definiëren, maar waarvoor we geen aparte naam hebben. Dat geldt onder andere voor onze winvergunningen. Door toenemende druk op ruimte en/of gewijzigde bestemmingsplannen, kunnen bestaande waterwinningen onder druk komen te staan. Ten behoeve van maatschappelijke baten kun je er dan, vrijwillig of noodgedwongen, voor kiezen deze af te schrijven.’ ‘Sensoring en predictive maintenance zijn ook bij ons een hot thema. In onze langetermijnvisie op infrastructuur die eind 2016 verschijnt, is dit een van de speerpunten waar we op door willen pakken. Maar er gebeurt ook al veel. Het leidingnet van de provincie Friesland wordt bijvoorbeeld voorzien van tweehonderd sensoren die realtime de vraag naar en kwaliteit van drinkwater gaan meten, binnen het pilotproject Friesland Live! En er loopt een traject waarbij we op basis van verzamelde data een intelligent systeem bouwen, SLIMM, waarmee we de benodigde zuiveringsinspanning van ruw water kunnen vaststellen. De ambitie is om op termijn toe te werken naar onder andere onbemande productiebedrijven, vervanging en onderhoud op basis van actuele condities, betere informatievoorziening naar onze klanten en het realiseren van koppelingen met internet-of-thingssystemen binnenshuis voor optimalisatie van onze prestaties. Immers, als meerdere slimme meters in één huizenrij aangeven dat de wasmachine het niet doet, zou dit kunnen duiden op een storing in de watertoevoer.’ 2 NGINFRAmagazine 23 Pagina 22

Pagina 24

Scoor meer met een online winkel in uw gidsen. Velen gingen u voor en publiceerden onderwijs magazines online.

NGinfra 4 2016 Lees publicatie 159Home


You need flash player to view this online publication