FEATURE ProRail Plaats in organisatie ProRail beschikt over een strategische afdeling waar de “eerste” verantwoordelijkheid ligt voor het verkennen van de toekomst. Daarnaast hebben ze een innovatie-afdeling waarin naar de toekomst wordt gekeken. Gebruik andere rapporten Onder andere WLOscenario’s worden gebruikt voor het verkennen van mogelijke de sociaaleconomische ontwikkelingen. Daarnaast worden Europese trendscenario’s gebruikt die in samenwerking met TNO zijn uitgewerkt tot een drietal scenario’s (voor “tonnenprognoses”) en herkomst- en bestemmingsmatrices. Ook maakt ProRail maakt gebruik van de bron CSI (Continual Service Improvement) die toekomstige ontwikkelingen in havens, terminals en vervoermethoden scant en vertaalt naar de vervoersvraag. Methodieken Bij ProRail wordt naast scenario-onderzoek ook aan “backcasting” gedaan. Niet direct als toekomstonderzoeksmethodiek, maar als manier om een prognose te evalueren (dus is de prognose uitgekomen of niet?). Ook stelt ProRail dat vier scenario’s best veel is en dat er in de praktijk vaak maar twee gebruikt worden. In combinatie met de verschillende uitwerking op de lijnvoering en de grote hoeveelheid aan inputvariabelen zijn vier scenario’s lastig te gebruiken. Vitens Plaats in de organisatie Bij Vitens is de afdeling Asset Management verantwoordelijk voor de langetermijnverkenning. Daarnaast wordt bij de afdeling Business Development nagedacht over de toekomst. Samen zijn zij de “sturende stafafdelingen”. Gebruik rapporten Bij Vitens worden (gemeentelijke) bestemmingsplannen gebruikt om te weten waar gebouwd wordt. Voor langetermijntrends kijkt men veelal naar buiten en heeft men contact met KWR en Wetsus voor scenario’s en voor het uitzetten van langetermijninnovatieonderzoek. Voor de inschatting van de omvang en plaats van de toekomstige vraag (huishoudens en personen) naar drinkwater gebruikt men het CBS, WLOscenario’s, TNS NIPO en Primos. Methodieken Vitens beschouwt scenariodenken als de volgende stap in de organisatieontwikkeling. Professionals moeten op basis van gegronde scenario’s de afweging maken om een project te starten of niet. Scenario’s maken het mogelijk om op transparante manier keuzes kritisch te bevragen. Spontaan is het minst van toepassing. Infrabeheerders zijn vaak te formeel en planmatig ingericht om ruimte te bieden aan spontane toekomstonderzoeksprocessen. Natuurlijk ontstaan er innovatieve activiteiten op basis van toekomstonderzoek en zijn veel strategische processen iteratief van aard, maar men is sterk gebonden aan regelgeving en belangen van stakeholders. Stimulerend is meer van toepassing, vooral als het gaat om het opstarten van nieuwe innovatieve en strategische activiteiten. Bij interactieve en participatieve processen wordt op verschillende plekken in de organisatie toekomstonderzoek gedaan en gebruikt, al dan niet aangezwengeld vanuit hoger management. In tegenstelling tot vroeger is toekomstonderzoek niet enkel voor hoger gelegen planningsafdelingen, maar worden er juist meer medewerkers bij betrokken. Kaderzettend is van minder betekenis geworden de laatste jaren. Het is van belang voor de “verplichte nummers” die infrabeheerders hebben vanwege regulering en andere wettelijke verplichtingen. De toekomst ligt daardoor dus niet volledig open en dat heeft (soms beperkende) invloed op nieuwe, innovatieve bedrijfsactiviteiten. Faciliterend is de tegenhanger van het kaderzettende kwadrant. Hier gaat het juist om mogelijke nieuwe activiteiten van infrabeheerders die weinig tot geen hinder ondervinden van de verplichte taken. De functie van toekomstonderzoek is dan vooral het voorbereiden en nadenken over die mogelijke nieuwe activiteiten, waarover natuurlijk altijd een soort consolidatieslag moet worden uitgevoerd vanuit een centrale verantwoordelijkheid. 6. Tijdshorizon Het ene bedrijf kijkt maar enkele jaren vooruit, de ander een eeuw. De tijdshorizon van toekomstverkenning is afhankelijk van je bedrijfsactiviteiten, maar ook 2020 2025 2030 Havenbedrijf Rotterdam en ProRail: 2020-20 16 NGINFRAmagazine Pagina 15

Pagina 17

Scoor meer met een online shop in uw uitgaven. Velen gingen u voor en publiceerden verenigingsbladen online.

NGinfraMagazine 0x1 2017 Lees publicatie 226Home


You need flash player to view this online publication